Kategori: Uyum ve Standartlar

KVKK, ISO/IEC 15408, TS 13638, OWASP

  • TS 13638 vs Sızma Testi

    TS 13638, Türk Standartları Enstitüsü tarafından yayınlanan ve sızma testi hizmetlerinin yöntemini standardize eden yerli bir çerçevedir. Birçok kamu ve özel sektör ihalesinde “TS 13638 uyumlu sızma testi” zorunluluğu var; ancak farkı tam olarak anlayan az sayıda firma var.

    TS 13638 Nedir, Ne Değildir

    TS 13638-1 “Bilgi teknolojisi — Güvenlik tekniği — Sızma testi” başlıklı standart; sızma testi sürecinin planlama, keşif, taraması, sömürü, raporlama aşamalarını tanımlar. OWASP gibi metodolojik bir çerçeveden çok, hizmet kalitesi ve raporlama standardı niteliği taşır.

    OWASP “ne kontrol edileceğini” söylerken TS 13638 “nasıl çalışılacağını ve nasıl raporlanacağını” söyler. İkisi birbirini tamamlar.

    TS 13638 ile Standart Sızma Testi Farkları

    1. Kapsam Tanımı Şart

    TS 13638 uyumlu test öncesi yazılı, imzalı bir kapsam dokümanı zorunludur. Hedef IP’ler, izinli teknikler, çalışma saatleri, kritik sistemler için “kırma” izin matrisinin imzalı versiyonu olmadan teste başlanmaz.

    2. Personel Yetkinlik Belgelenmesi

    Test ekibinin sertifikaları (OSCP, CEH, CISSP, GPEN vb.) ve referans projeleri müşteri ile paylaşılır. TS 13638 personel yeterliliğini denetlenebilir bir kriter olarak tanımlar.

    3. Standardize Raporlama Formatı

    Yönetici özeti, teknik bulgular, kanıt ekleri (screenshot, log), CVSS skorlu önceliklendirme, iyileştirme önerisi ve yeniden test takvimi zorunlu bölümlerdir. Birçok firma “rapor verir” ama TS 13638 raporu için minimum 30-50 sayfa, iz sürülebilir kanıt zinciri gerekir.

    4. Veri Gizliliği ve Saklama

    Test sırasında elde edilen veriler için saklama, paylaşım ve yok etme kuralları sözleşmesel olarak belirlenir. KVKK ile doğrudan örtüşür.

    5. Yeniden Test (Retest) Yükümlülüğü

    Bulgu kapatıldıktan sonra retest hizmeti standardın bir parçasıdır — opsiyonel değil. Bu, sızma testini “yıllık formalite” olmaktan çıkarıp gerçek bir güvenlik iyileştirme döngüsüne dönüştürür.

    Denetim Sahibi İçin 7 Soru

    1. Test sağlayıcının TS 13638 metodoloji uyum dokümanı var mı?
    2. Kapsam dokümanı testten önce imzalandı mı?
    3. Test ekibi sertifikaları (OSCP, CEH vb.) paylaşıldı mı?
    4. Raporun yönetici özeti + teknik bulgular + kanıt ekleri formatına uyuyor mu?
    5. Bulgular CVSS v3.1 ile skorlanıyor mu?
    6. İyileştirme önerileri uygulanabilir (somut, sırayla, sahipli) mi?
    7. Retest (yeniden test) ücretsiz dahil mi yoksa ayrı mı?

    Yaygın Yanılgılar

    Yanılgı 1: “OWASP yeterli, TS 13638 gereksiz”

    OWASP teknik metodoloji, TS 13638 hizmet kalitesi standardı. İkisi farklı dünyalardır. Bir hizmet TS 13638 uyumlu olduğunu söylüyorsa, OWASP’a ek olarak Türk standartlarına uygun raporlama ve süreç yönetimi sağlıyor demektir.

    Yanılgı 2: “TS 13638 sadece kamu için”

    Özel sektör de denetim, BDDK, EPDK, KVKK uyum süreçlerinde TS 13638 raporunu kabul edilebilir kanıt olarak sunabilir. Finans, enerji, sağlık ve telekom sektörlerinde tercih sebebidir.


    Kritera’nın TS 13638 Yaklaşımı

    Tüm sızma testi hizmetlerimiz TS 13638 uyumlu raporlama standartlarında teslim edilir. OSCP ve CISSP sertifikalı ekibimiz, OWASP metodolojisini TS 13638 hizmet çerçevesi içinde uygular. Yeniden test sözleşmenin standart parçasıdır.

  • KVKK + AI Checklist

    KVKK uyumlu bir yapay zekâ projesi, “AI çalışıyor” demekten çok daha fazlasını gerektirir. Bu yazı, POC aşamasından üretime kadar uzanan yolda KVKK Kurul kararlarıyla ve AB AI Act ile hizalı 7 aşamayı somut adımlarla anlatıyor.

    Neden Sıradan Bir Yazılım Projesi Değil

    Yapay zekâ projeleri klasik yazılım projelerinden üç noktada ayrılır: (1) eğitim/bağlam verisi kişisel veri içeren bir veri işleme faaliyetidir, (2) modelin kararı kişiyi etkileyebilir (KVKK madde 11/g — otomatik karar verme), (3) açıklanabilirlik ve denetim izi yasal bir yükümlülüktür. Bu üç eksen birlikte projenin baştan tasarlanmasını şart koşar.

    7 Aşamalı Checklist

    1. Aşama: Veri Envanteri ve DPIA

    AI projesi için kullanılacak tüm veri kaynaklarını kategorize edin: kişisel veri / özel nitelikli / anonim. Veri Koruma Etki Değerlendirmesi (DPIA) zorunlu mu kontrol edin — KVKK Rehberi gereği yüksek risk faaliyetlerde şarttır. Çıktı: 5 sayfalık DPIA raporu, veri akış diyagramı.

    2. Aşama: Hukuki Dayanak ve Aydınlatma

    Veri işleme için hukuki dayanak (rıza / sözleşmenin ifası / meşru menfaat) net olmalı. AI eğitiminin meşru menfaat kapsamında olup olmadığı dengelenmeli. Aydınlatma metnine “yapay zekâ ile karar destek” ifadesi eklenir, açık rıza gerekiyorsa ayrı bir onay akışı kurulur.

    3. Aşama: Mimari Tasarım (Privacy by Design)

    Veri minimizasyonu, end-to-end şifreleme, role-based erişim, denetim izi, federasyon/edge-AI seçenekleri tasarım aşamasında karara bağlanır. Embedding ve vektör veritabanı için ayrı erişim politikası tanımlanır.

    4. Aşama: POC Geliştirme + İlk Etik Kontrol

    4-8 hafta süren POC döneminde tarafsızlık (fairness), açıklanabilirlik ve sağlamlık testleri yapılır. Cross-demographic test setleri kullanılarak bias tespiti yapılır. Çıktı: model kartı, etik etki raporu.

    5. Aşama: Güvenlik Sıkılaştırmasi

    OWASP LLM Top 10 çerçevesinde tüm risk kategorileri kontrol edilir. Prompt enjeksiyonu, hassas veri sızıntısı, model abuse senaryoları kırmızı-takım testleriyle simüle edilir. PII redaktasyon, output validation, rate limiting devreye alınır.

    6. Aşama: Üretime Geçiş ve Yönetişim

    Production deploy sırasında model envanteri, sürüm geçmişi, denetim izi, alarm sistemi (drift, performans, maliyet anomalisi) kurulur. KVKK İrtibat Kişisi süreç içine dahil edilir. AI Governance Framework dokümanı yayınlanır.

    7. Aşama: Sürekli İzleme ve Yeniden Değerlendirme

    Üretimde aylık model performans + bias raporu, çeyreklik DPIA güncellemesi, yıllık tam KVKK denetimi. Yeni veri kaynağı eklendiğinde aydınlatma metni güncellenir.


    Kontrol Edilecek 12 Madde

    • DPIA tamamlandı ve veri sorumlusu tarafından onaylandı
    • Aydınlatma metni AI faaliyetini açıkça belirtiyor
    • Açık rıza akışı (gerekiyorsa) ayrı tutulmuş
    • Veri minimizasyon ilkesi tüm pipeline’da uygulanıyor
    • PII tespit ve redaktasyon katmanı aktif
    • Bias ve fairness testleri belgelenmiş
    • Model kartı (model card) yayınlandı
    • Açıklanabilirlik (SHAP/LIME) raporu mevcut
    • Denetim izi (kim, ne, ne zaman) tutuluyor
    • AI Governance Framework dokümanı imzalandı
    • İrtibat Kişisi sürece dahil
    • Yeniden değerlendirme takvimi (en az yıllık) belirlendi

    Yatırım Getirisi Nasıl Korunur

    KVKK uyumsuzluğunun maliyeti, projenin maliyetinin üzerine çıkabilir. 2025’te KVKK Kurulu kararlarındaki idari para cezası ortalamasının 1,8 milyon TL’ye yaklaştığı düşünüldüğünde, “uyum maliyeti” değil “uyumsuzluk kaçınma yatırımı” olarak konumlandırmak gerekir.